Đâu là sự khác biệt giữa giáo dục Montessori và giáo dục truyền thống?
Nếu bạn mới biết đến phương pháp giáo dục Montessori, bạn có thể hỏi ngay là: “Vậy thì điều gì làm nên sự khác biệt của phương pháp Montessori?”. Sự thật thì đây là một chủ đề quá rộng và không đơn giản để trả lời! Vì vậy, trong nỗ lực làm cho lượng thông tin mênh mông này trở nên dễ tiêu hóa hơn, tôi đã cố gắng sắp xếp những khái niệm cốt yếu vào trong 10 điểm khác biệt lớn sau đây:
Môi trường được chuẩn bị
Lớp học Montessori luôn luôn được chuẩn bị cẩn trọng trước mỗi buổi đón trẻ đến, dựa vào những quan sát về các nhu cầu cá nhân của từng bé. Sự chuẩn bị của môi trường sẽ bao gồm những bài học và hoạt động giáo dục mà ở đó, trẻ em là trung tâm của mọi sự quyết định. Lớp học giáo dục truyền thống được dựa trên những bài học hay hoạt động xoay quanh trung tâm là người giáo viên.
Chủ động so với bị động
Những bài học Montessori được thực hành với chính đôi tay và rất sinh động với sự tham gia hoàn toàn của người học. Người học sẽ tự khám được thông tin (kiến thức) cho chính mình. Những bài học theo phương pháp giáo dục truyền thống thường được giảng giải đến cho người học bằng cách lắng nghe thụ động, ghi nhớ và sau đó là làm bài kiểm tra để đánh giá.
Được dành thời gian cho riêng mình
Trong lớp học Montessori, trẻ nhỏ được hoạt động giáo dục theo hướng trải nghiệm, làm việc với những bài học lâu bao nhiêu tùy theo nhu cầu của trẻ, và sự gián đoạn công việc của trẻ sẽ được hạn chế bất cứ lúc nào có thể. Sự giới hạn thời gian là điều bắt buộc trong lịch trình chuyên quyền của những lớp học truyền thống.
Vai trò của giáo viên
Giáo viên Montessori chỉ hành động như người hướng dẫn và tư vấn cho học trò trên nền tảng cá nhân 1-1. Họ sẽ hỗ trợ cho từng trẻ trong hành trình tự trải nghiệm học hỏi của trẻ. Theo phương pháp truyền thống, tiến độ và trật tự của mỗi bài học đã được xác định trước. Người giáo viên phải truyền tải cùng một bài học với cùng một tiến độ và trình tự cho tất cả học sinh trong một khoảng thời gian.
Nhóm trộn độ tuổi so với từng cấp lớp riêng rẽ
Trong trường Montessori, “cấp lớp” được xem xét linh hoạt và quyết định theo những mốc phát triển của trẻ và những trẻ ở những tuổi khác nhau nằm chung trong mốc phát triển thì vẫn học chung nhau, ví dụ: giai đoạn trẻ 0-3 tuổi, 3-6 tuổi, 6-9 tuổi, 9-12 tuổi, 12-15 tuổi và 15-18 tuổi. Trong những trường học truyền thống, cấp lớp thì không thể linh hoạt mà được xác định một cách chặt chẽ theo độ tuổi từng năm của quá trình 12 năm.
Chương trình có thể được thích ứng
Chương trình Montessori được mở rộng để đáp ứng nhu cầu của từng trẻ. Chương trình truyền thống thì được định trước mà không xem xét đến nhu cầu của học viên.
Tự dẫn dắt tiến trình cho chính mình
Tiến trình làm việc cá nhân của từng trẻ rất được trân trọng và khuyến khích trong lớp học Montessori. Lớp học truyền thống thì mong đợi rằng mọi trẻ em cứ ở cùng một tiến trình đồng loạt với nhau.
Tự làm việc để xây dựng sự tự tin
Những giáo viên Montessori hiểu rằng sự tự tôn của một đứa trẻ là đến từ bên trong mình, bởi trẻ cảm thấy tự hào về những thành tựu của mình. Trong những lớp học truyền thống, sự tự tôn được cho rằng sẽ đến bởi việc trẻ được người ngoài đánh giá và phê chuẩn về thành quả của mình.
Tình yêu dành cho học tập
Chương trình học của Montessori được xây dựng với mục tiêu là đáp ứng sự thèm muốn kiến thức ở bên trong trẻ. Trẻ được học cách yêu sự học tập. Chương trình truyền thống tập trung vào việc trang bị cho trẻ cách để có điểm số và thứ hạng cao cho những bài kiểm tra hàng loạt. Trẻ học bởi vì đó là điều bắt buộc.
Thay đổi để tốt hơn
Phương pháp Montessori được bà Maria Montessori đưa ra dựa trên sự nghiệp mà cả cuộc đời bà nghiên cứu và quan sát, về cách mà trẻ em thực sự học hỏi. Giáo dục truyền thống thì dựa trên…à thì… truyền thống.
Tác giả: Emily
Dịch: Casa Mia Montessori House of Children
