Trẻ nhỏ có nhu cầu về vận động và trẻ có tiềm năng để kiến tạo năng lực vận động. Từ lúc đặt đâu nằm đó, em bé biểu hiện cho chúng ta thấy quá trình luyện tập liên tục không mệt mỏi để đạt được năng lực vận động thăng bằng của loài người như đi lại, chạy nhảy và những vận động phức tạp hơn.
(Ảnh: Mầm non Aurora Montessori School)
Tuy nhiên điều này không hiển nhiên diễn ra theo lộ trình vận động thường thấy hay mặc nhiên phát triển một cách tối đa. Trẻ cần người lớn chúng ta cung cấp một môi trường đặc biệt để hỗ trợ năng lực vận động diễn ra một cách tự nhiên.
1. Trẻ cần không gian an toàn và được trao tự do để vận động
Hãy loại bỏ các vật dụng nguy hiểm trong nhà và tạo không gian rộng rãi để trẻ được tự do di chuyển. Hãy cho con thời gian luyện tập vận động con đang hứng thú.
2. Làm mẫu và cho trẻ cơ hội quan sát
Trẻ sẽ quan sát cách mọi người xung quanh di chuyển như thế nào và bắt chước. Các trò chơi vận động, hay các bài hát kèm vận động sẽ kêu gọi sự tham gia và hứng thú của con. Cùng bò chậm như một con rùa, hay nhún nhảy theo điệu nhạc, hay đơn giản người lớn làm mẫu việc đi lại chậm rãi và duyên dáng cũng là hình mẫu cho con khi con bước vào giai đoạn tập đi.
Và hãy đưa trẻ ra ngoài chơi ở công viên hoặc sân chơi ngoài thiên nhiên để trẻ có cơ hội chạy nhảy, trải nghiệm không gian, những địa hình khác nhau giúp thách thức vận động.
3. Đồ dùng cho vận động phù hợp
Đồ chơi vận động nên vừa tay, vừa tầm, và được đặt ở vị trí mà trẻ có thể đến sử dụng khi cần. Đồ chơi vận động đó không nên là công cụ để giữ trẻ, hạn chế vận động của con, hay con không thể tự mình trở về tư thế mà mình muốn. Những món đồ như xe tròn tập đi, xích đu nhún nhảy … là những vật cản trở vận động, gây những tác hại cho trẻ và không nên sử dụng.
4. Khuyến khích việc khám phá và chủ động
Trẻ được tự do khám phá môi trường xung quanh, giúp phát triển sự tự tin và khả năng tự điều chỉnh kiến tạo vận động. Các hoạt động như tự ăn, tự mặc quần áo hoặc tự chăm sóc bản thân không chỉ rèn luyện vận động thăng bằng và mà còn hỗ trợ sự tập trung ở trẻ.
5. Quan sát và chỉ hỗ trợ khi cần
Hãy quan sát trẻ để hiểu khả năng và nhu cầu của con, và hỗ trợ khi cần thiết nhưng không can thiệp quá mức. Khi con có nhu cầu lật, thảm hay đệm nên gọn gàng và có độ mềm vừa phải. Khi con có nhu cầu tập đi, hãy tạo không gian rộng rãi, an toàn để con thoải mái di chuyển. Khi con muốn leo trèo, chạy nhảy hãy cung cấp các phương tiện phù hợp để con dễ dàng thành công ngay những lần thử đầu tiên …
Việc cho phép trẻ té, ngã trong mức an toàn tạo tâm lý thoải mái, tin tưởng cho con “À, con bị ngã, con khóc, và con lại luyện tập tiếp. Ba mẹ vẫn ở đây. Con cảm thấy an toàn khi làm việc này. Và con có thể tự mình làm được.”
Trẻ con có rất nhiều tiềm năng từ khi mới sinh ra. Để tiềm năng ấy được được hiện thực hóa thành những năng lực, ở đây là năng lực vận động thăng bằng như một con người hoàn chỉnh, trẻ cần chúng ta trong việc tạo lập môi trường, đồng hành, trao tự do và một tâm lý thoải mái đáng tin cậy. Với sự hỗ trợ đúng cách, trẻ sẽ đạt được tối ưu năng lực vận động trong giai đoạn nhạy cảm này.
Nguồn: Mầm non Aurora Montessori
